W ciemności czasów,

Wśród krzywd i gwałtów kolei złowrogiej,

Wśród krwawych o łup zapasów,

Wśród nienawiści i trwogi,

Nad grozą powszechną bytu,

Nad dzikim żyjących zgiełkiem,

Jak gwiazda na tle błękitu,

Niebiańskim płonie światełkiem

Miłość, co całej królując naturze

I słodsze budząc pragnienia,

Ucisza walki... i burze

W jasność przemienia.



Cichą ponętą,

Pociągiem zmysłów i czarem rozkoszy

Srogość łagodzi zawziętą,

Zajadłość zemsty rozproszy...

Gdy usta ogniem zapali

I pocałunkiem połączy,

To z ust płonących korali

Do serca słodycz przesączy

I z miłosnego kochanków uścisku

Wytwarza węzeł wśród świata,

Który przy wspólnym ognisku

Wrogów pobrata.



Z namiętnych zmysłów upojeń,

Z cielesnych pragnień i szału,

Dnieje świt uczuć i rojeń,

Brzask ideału;

I płomień żądzy znikomej

Blaskami coraz jaśnieje czystszemi,

Ogarnia światów ogromy,

Niebiosa zbliża ku ziemi.

Coraz to głębiej w sferę ducha sięga,

I w sercu, co z wolna mięknie,

Rozmiłowanie w nieśmiertelnym pięknie

Szczepi miłości potęga.



Coraz to wyżej i dalej

Chór duchów wiedzie skrzydlaty

I na kształt świetlanej fali

Przenika światy.

Tchnieniem harmonii i zgody

Boski porządek z zamętu dobywa,

Wiąże plemiona i rody

W jednej całości ogniwa;

Nie tylko samą rozkoszą nietrwałą

Sercom napawać się każe,

Lecz uczy wznosić dla Bóstwa ołtarze

I jego oddychać chwałą.



Po szczeblach stopniowych przemian,

Na idealnej podnosząc się zorzy,

Zwycięska miłość dla ziemian

Najsłodsze dary swe mnoży;

W stubarwne mieniąc się blaski,

Cierpiącej, znękanej rzeszy

Litości, pociechy, łaski

Promienie rozsyłać śpieszy.

Spod stóp jej wszystkie uczucia wy kwitną,

Zdobiąc owiane jej tchnieniem istoty -

I poryw serca staje się już szczytną

Miłością prawdy i cnoty.



Świat się zaludnia powoli

Orszakiem czystych, szlachetnych postaci,

Co cudzej służą niedoli,

Dla szczęścia pracują braci.

Synowie światła i chwały,

Jasne półbogi się wznoszą,

Którym kochanką świat cały,

A poświęcenie rozkoszą...

I idą własną ofiarować mękę

Z wielkiej dla istot cierpiących miłości,

Dobra i prawdy zapalać jutrzenkę

W ogniu duchowej wolności.



18 grudzień 1878


I

Gdy ją raz pierwszy ujrzał w kobiet gronie

Uczuł w swej duszy jakby światło nowe:

Zdawało mu się, że widmo tęczowe

Młodzieńczych marzeń podaje mu dłonie.



I zapatrzony w oczy szafirowe

Zaledwie zdołał skłonić przed nią głowę

Przy przedstawieniu, i wiedząc, że płonie,

Onieśmielony stał jak żak w salonie.



Ona spostrzegłszy to jego zmieszanie,

Chciała przyjść w pomoc i pierwsza z uśmiechem

Zadała jakieś zwyczajne pytanie.



By odpowiedzieć, zwrócił się z ośpiechem,

Lecz się w jej sukni zaplątał jedwabnej

I urwał kawał falbany, niezgrabny! 



II

Trudno uwierzyć! Lecz taka przygoda

Zamiast mu szkodzić u pięknej kobiety,

Pomogła raczej - i nastała zgoda

Pomiędzy sercem wdówki i poety.



I widywała się ta para młoda.

On jej przynosił do domu bukiety,

I wzdychał ciągle, na co czasu szkoda,

I co go wreszcie zgubiło, niestety!



Siedział sam przy niej, źrenicą spragnioną

Tonął w jej oczach w niemym zachwyceniu;

Na twarz im padał srebrny blask miesięczny,



Więc ją mógł widzieć drżącą i wzruszoną.

Ale w tym samym został oddaleniu,

Gdyż bał się suknię nadeptać, niezręczny!