Spadł z drzewa topoli pączek

I płynie z potoku pianą,

Na nim sieć osnuł pajączek,

Czyha na muszkę schwytaną.



Próżno się z więzów wyrywa

I targa sprężyste nici;

Gdy się wysunie wpółżywa,

Pająk w objęcia ją chwyci.



Z wolna ją dusi i gnębi,

Zanim śmiertelny cios zada,

A pączek płynie ku głębi,

Gdzie nurt potoku w dół spada.



I wkrótce po muszki klęsce,

Gdy się już więcej nie broni,

Z ofiarą razem zwycięzcę

Wir wodny pogrążył w toni.



30 grudzień 1888


Póki w narodzie myśl swobody żyje,

Wola i godność, i męstwo człowiecze,

Póki sam w ręce nie odda się czyje

I praw się swoich do życia nie zrzecze,



To ani łańcuch, co mu ściska szyję,

Ani utkwione w jego piersiach miecze,

Ani go przemoc żadna nie zabije - 

I w noc dziejowej hańby nie zawecze.



Zginąć on może z własnej tylko ręki:

Gdy nim owładnie rozpacz senna, głucha,

Co mu spoczynek wskaże w grobie miękki - 



I to zwątpienie, co szepcze do ucha:

Że jednym tylko lekarstwem na męki

Jest dobrowolne samobójstwo ducha.