Nie będę cię rwała,

Konwalijko biała,

Bobyś ty na moje

Płochość narzekała.



Myślałabyś sobie,

Ze to na złość robię;

Rośnij więc szczęśliwie,

Gajom ku ozdobie.



Nie mam ja dziś komu

Kwiaty nieść do domu,

Nikt mi ich nie wyjmie

Z włosów po kryjomu.



Nie ma już sąsiada,

Co kwiaty wykrada;

Zdradziecki to chłopiec,

Ale słodka zdrada!



Pokąd nie przyjedzie,

Nic mi się nie wiedzie,

Bo wciąż tylko myślę

O młodym sąsiedzie.



I wszystko mnie nudzi,

Uciekam od ludzi,

Nawet zrywać kwiaty

Chętka się nie budzi.



Możesz więc w spokoju

Rosnąć tu przy zdroju,

Dziś minie nie przyjdzie

Z kwiecistego stroju.



Lecz gdy wróci luby

Zawrzeć ze mną śluby,

Wtedy, konwalijko,

Już nie ujdziesz zguby.



13 październik 1870


Z przepaści ciemne widmo wstało...

I na urwisku stromem

Wędrowca w drodze zatrzymało

Bezkształtnym swym ogromem.



Przyszło go trwożyć groźną mocą,

Co ludzkie serca gnębi -

Unicestwienia głuchą nocą -

Próżnią bezdennej głębi.



I zasłoniwszy błękit, rzecze:

"Nic ciebie nie ocali,

Z tego rozdroża, o człowiecze,

Już nie ma wyjścia dalej!



Próżno na przekór twardym losom

Zmierzałeś wciąż do szczytu

I próżno chciałeś kraść niebiosom

Zagadkę swego bytu.



Szalona pycha ciebie zwiodła -

Myślałeś, że bez końca

Będziesz nieść w górę ludzkie godła,

Do prawdy zdążać słońca.



Wiedz, że nie może nikt bezkarnie

W bezdenną ton spozierać...

I musisz wszystkie przejść męczarnie,

I zwątpić... i umierać...



To światło, z którym dumnie kroczysz,

Na to ci tylko służy,

Byś ujrzał przepaść, gdzie się stoczysz

Na końcu swej podróży.



Tym światłem mar uroczych roje

Spłoszyłeś na swej drodze -

Uniosły z sobą szczęście twoje...

A za to ja przy - chodzę.



Na miejsce jasnej ich gromady

Co pierzchła już skrzydlata...

Przybywam jako cień zagłady

I wiecznej nędzy świata...



A człowiek na to: "Marny cieniu,

Coś postać wziął olbrzyma,

Idę ku swemu przeznaczeniu

I nic mnie nie zatrzyma.



Do góry, naprzód, wciąż przez wieki

Z tym światłem, co mi dano

Muszę w przyszłości kraj daleki

Za jutrznią biec różaną.



Muszę zdobywać krok za krokiem,

Zdążając wiecznie za nią,

Na stromych ścieżkach walczyć z mrokiem

I chwiać się nad otchłanią.



Niejedne widma przychodziły,

By wieść mnie na bezdroże,

Niejeden sen mnie wabił miły

Na kwiatów miękkie łoże.



Spędziłem wszystkie mary piękne,

By prościej iść do celu -

I ciebie teraz się nie zlęknę,

Posępny kusicielu.



I ty ustąpić musisz z drogi -

Zwodnicza twa potęga!

Ponad nicestwa ciemne progi

Duch ludzki wyżej sięga!"