Łabędzi słyszałem śpiew.

Było to letnim wieczorem:

Przy bladym świetle miesiąca,

W pośrodku płaczących drzew,

Ponad przejrzystym jeziorem,

Stała wybładła i drżąca,

Łabędzi zawodząc śpiew.



Na cichej powierzchni fal

Łabędzie pieśni słuchały,

Myśląc, że jeden z ich grona

Przedśmiertny wylewa żal,

Gdyż ona, jak łabędź biały,

Co z pieśnią, zraniony, kona,

Śpiewała wśród cichych fal.



Dziś dla niej ostatni dzień,

W którym do śnieżnych słuchaczy

Swobodnie przemawiać może

Wśród serca gwałtownych drżeń,

I głosem śpiewnej rozpaczy

Płynąć po modrym jeziorze,

Żegnając ostatni dzień.



Gdyż jutro wykopią grób

Dziewiczej życia piosence,

Pogrzebią sen ideału:

Jutro nastąpi jej ślub,

I zwiążą na zawsze ręce,



Bez serc żywszego udziału

W małżeński położą grób.



Niemiły weźmie ją mąż -

Tak każą względy rodowe,

I domu wysokie związki -

Te słowa słyszała wciąż...

Więc poddać musiała głowę

Pod cierń mirtowej gałązki,

Pod łańcuch, co włoży mąż.



I musi, rzucając dom,

Pójść za nim, jak niewolnica,

Po stracie wszystkich swych marzeń

Ku ciemnym, nieznanym dniom,

Przywołać uśmiech na lica,

Gdy sama, pełna przerażeń,

Porzuca rodzinny dom.



I nie wie, jaki jej byt

Zgotuje ręka człowieka,

Którą ma ująć ze łzami;

Czy boleść, rozpacz, lub wstyd,

W ciemnej przyszłości ją czeka?

Czy białych skrzydeł nie splami

Ten nowy, posępny byt?



I nie wie, na jaki ląd

Obca ją wola popędzi...

Wie tylko, że bez miłości,

Bez pociech odejdzie stąd

I już wśród białych łabędzi

Nie stanie w dawnej czystości,

Na obcy stąpiwszy ląd.



Więc bólem dobyty śpiew

Rzuca, w łabędzia postawie,

Tej rzeszy słuchaczy bratniej

Spod wieńca płaczących drzew;

Ptaki słuchają ciekawie,

Bo wiedzą, że to ostatni,

Prawdziwy łabędzi śpiew!


Na dworze wicher i słota,

Tak smutno, mroczno i chmurno -

Po szybach deszczyk przygrywa,

A wicher śpiewa nokturno.



Tańcują pożółkłe liście,

Tańcują para za parą -

Ja siedzę smutny w kąciku

I w przestrzeń spoglądam szarą.



Czegoś mi tęskno i straszno,

Patrzę bezmyślnie przed siebie,

A coraz ciemniej mi w duszy

I coraz ciemniej na niebie.



Czy tylko wicher tak jęczy,

Kręcąc się z deszczem dokoła?

Czy tam nikt więcej nie płacze?

Nikt więcej na mnie nie woła?



Bo słyszę jakieś wzdychania

I jakieś głosy mi znane,

Które brzmią strasznie, ponuro,

Wstępując w serce stroskane:



I jakieś blade postacie

Do moich okien się tłoczą -

Patrzą się na mnie szyderczo,

Śmieją się ze mnie i droczą...



I nie pytając: czy wolno,

Wchodzą do mego mieszkania,

A każda z drwiącym uśmiechem

Przede mną nisko się kłania -



I ciągną w długim szeregu,

Szeleszcząc jak suche liście,

I tańczą para za parą

Przy dzikim wichru poświście.



"Chodź z nami! - wołają na mnie -

Wszakżeż ty do nas należysz?

Minioną przeszłością żyjesz!

I jeszcze kochasz, i wierzysz?



Ty się nas przecież nie wyprzesz,

Jak się ci wszyscy wyparli,

Co myślą, że żyją jeszcze,

Choć dawno duchem pomarli.



Chodź do nas! dalej do koła!

Z nami zabawisz się pięknie

I będziesz tańczyć, i śpiewać,

Póki ci serce nie pęknie!



Lepiej niech pęka od razu,

W krwawej przeszłości uścisku,

Niż ma zastygać powoli

Na brudnym ludzi śmiecisku!



Masz zostać przez nich zdeptanym

Lub stać się z nimi zaprzańcem,

Wolisz pójść w ciemność za nami,

Bawić się śpiewem i tańcem!"



Tak mnie wołają i kuszą

Coraz to śmielej, natrętniej -

I otaczają mnie kołem...

A w oczach coraz mi mętniej -



I czuję, że mnie unoszą -

Brzmi strasznie wichru muzyka,

Świat się pode mną zapada...

Wtem nagle wszystko mi znika -



I pusto w moim pokoju -

Na świecie mroczno i chmurno,

Po szybach deszczyk przygrywa,

A wicher śpiewa nokturno.